Kinh nghiệm mua sắm, nhập hàng và thương mại điện tử

Kinh nghiệm mua sắm, nhập hàng và thương mại điện tử là chủ đề chúng tôi làm việc mỗi ngày cùng các chủ shop nhỏ. Có bạn mới bắt đầu đã mất cả chục triệu đồng chỉ vì chọn nhầm nguồn hàng. Bài này gom lại những gì đội ngũ rút ra sau nhiều năm đồng hành, từ lúc khách đặt thử vài sản phẩm đến khi vận hành cả một chuỗi cửa hàng online. Chúng tôi viết theo góc nhìn thực tế, không lý thuyết suông.

Vì sao mua sắm, nhập hàng và thương mại điện tử lên ngôi tại Việt Nam

Vài năm gần đây, đặt hàng qua mạng đã trở thành thói quen của rất nhiều người bán lẻ. Theo quan sát của chúng tôi, lý do chính nằm ở chi phí thấp hơn và khả năng tiếp cận nguồn hàng nhanh hơn hẳn cách làm cũ. Người bán không còn phải đi lại nhiều chuyến mới chốt được một mẫu.

Trước đây, muốn nhập hàng, người bán phải đến tận nơi, tìm xưởng rồi đàm phán trực tiếp. Giờ chỉ cần một chiếc điện thoại. Bạn có thể xem hàng nghìn mẫu chỉ trong vài phút. Một khách của chúng tôi từng kể, chị chuyển từ bán chợ sang bán online sau khi nhận ra đơn đặt qua sàn về còn nhanh hơn việc tự chạy xe ra kho lấy hàng.

Thuận tiện không có nghĩa là an toàn tuyệt đối. Nhiều lựa chọn khiến người mua dễ hoa mắt, nhất là khi giá chênh lệch lớn giữa các gian hàng. Chính lúc này kinh nghiệm thực chiến mới phát huy tác dụng, và đó là lý do chúng tôi muốn chia sẻ những bài học dưới đây.

Chọn nguồn hàng: bước quyết định phần lớn thành bại

Phần lớn rủi ro khi nhập hàng bắt nguồn từ việc chọn nguồn cung chưa phù hợp. Có người chọn chợ đầu mối trong nước vì dễ kiểm tra hàng tận mắt, nhưng giá thường nhỉnh hơn. Có người chọn đặt qua các sàn xuyên biên giới vì giá tốt, đổi lại phải chờ vận chuyển lâu hơn. Cũng có người làm thẳng với xưởng sản xuất, phù hợp khi cần số lượng lớn và muốn gắn bó lâu dài với một đối tác ổn định.

Đội ngũ chúng tôi từng đồng hành cùng một bạn kinh doanh quần áo. Qua quá trình đó, chúng tôi nhận ra việc tìm hiểu kỹ khu vực nhập hàng giúp tiết kiệm khá nhiều chi phí trung gian. Nếu bạn quan tâm mảng thời trang, có thể tham khảo thêm kinh nghiệm buôn quần áo tại chợ Quảng Châu mà bên mình đã tổng hợp, trong đó có nhiều lưu ý về cách chọn sạp uy tín và mặc cả giá sỉ.

Một điều chúng tôi luôn nhắc người mới: đừng chọn nguồn hàng chỉ vì giá rẻ nhất. Giá rẻ bất thường thường đi kèm chất lượng thất thường, hoặc thời gian giao hàng kéo dài hơn dự kiến. Muốn so sánh nhiều lựa chọn cùng lúc, bạn có thể xem bài top 10 website hỗ trợ nhập hàng từ nước ngoài về Việt Nam để có cái nhìn tổng quan trước khi quyết định.

Kiểm tra uy tín nhà cung cấp trước khi đặt số lượng lớn

Trước khi xuống tiền cho đơn lớn, chúng tôi thường khuyên khách đặt thử một lô nhỏ. Cách này cho bạn biết chất lượng thật, thời gian giao thực tế và thái độ chăm sóc của bên cung cấp. Đừng ngại mất thêm vài ngày cho bước này, vì nó có thể giúp bạn tránh cả một lô hàng không dùng được.

Chúng tôi cũng hay để ý hai điều nhỏ nhưng quan trọng. Thứ nhất, người bán có phản hồi qua nhiều kênh liên lạc hay không, điều này cho thấy mức độ chuyên nghiệp. Thứ hai, hàng mẫu có đúng như hình quảng cáo không, kể cả những chi tiết như đường may, chất liệu hay màu sắc thực tế. Những khác biệt này thường lộ ra ngay ở lô thử.

Nếu người bán chỉ có một kênh liên lạc và phản hồi chậm, đó là tín hiệu bạn nên cân nhắc kỹ trước khi hợp tác dài hạn.

Câu chuyện tiểu ngạch và chính ngạch

Gần như chủ shop nào mới nhập hàng cũng từng hỏi chúng tôi về hai hình thức này. Nếu muốn hiểu rõ thủ tục, chi phí và thời gian của từng loại, bạn có thể đọc thêm bài phân biệt tiểu ngạch và chính ngạch mà bên mình đã viết khá chi tiết.

Tóm gọn theo kinh nghiệm của chúng tôi: tiểu ngạch hợp với đơn nhỏ lẻ, cần nhanh và không đòi giấy tờ phức tạp. Chính ngạch mất thời gian hơn, nhưng phù hợp khi bạn nhập số lượng lớn, đều đặn và cần hóa đơn chứng từ để kinh doanh lâu dài.

Có nhiều bạn ban đầu chọn tiểu ngạch để tiết kiệm. Đến khi quy mô lớn lên, họ lại vướng vì không xuất được hóa đơn cho khách sỉ. Vì vậy, ngay từ đầu nên xác định hướng phát triển của shop, để tránh phải đổi hình thức giữa chừng và tốn thêm thời gian lẫn tiền bạc.

Làm việc với kho trung chuyển và đơn vị vận chuyển

Với nhiều chủ shop, gửi hàng qua kho trung chuyển gần như là bước bắt buộc. Mỗi kho lại có chính sách đóng gói, kiểm đếm và bảo hiểm khác nhau, nên chúng tôi luôn khuyên khách tìm hiểu kỹ trước khi chọn.

Có kho kiểm tra hàng kỹ trước khi gộp kiện, có kho chỉ nhận rồi chuyển tiếp. Chọn sai loại dịch vụ có thể khiến bạn nhận hàng lỗi mà không biết khiếu nại ở đâu, hoặc phải tự chịu thiệt vì thiếu bằng chứng.

Đội ngũ từng gặp một khách đặt hơn hai trăm phụ kiện điện thoại. Khi hàng về, bạn ấy mới phát hiện gần một phần năm bị lỗi. May là kho đã chọn có dịch vụ kiểm hàng trước khi gộp kiện, nên phần thiệt hại được xử lý khá nhanh. Từ đó, chúng tôi luôn ưu tiên các kho có kiểm hàng, dù phí có cao hơn đôi chút.

Chi phí phát sinh mà nhiều người mới hay bỏ sót

Ngoài giá gốc sản phẩm, có khá nhiều khoản phát sinh mà người mới hay quên. Phí vận chuyển nội địa bên nước xuất khẩu, phí đóng gói tại kho trung chuyển, cước vận chuyển quốc tế, rồi phí thông quan và thuế nhập khẩu. Tất cả cộng dồn vào giá vốn cuối cùng.

Chúng tôi từng gặp một bạn tính giá bán chỉ dựa trên giá đặt trên sàn, quên phần phí kho và ship nội địa. Khi bán ra, gần như không có lãi, thậm chí lỗ nhẹ ở những đơn hàng cồng kềnh. Sau lần đó, bạn lập hẳn một bảng tính riêng, cộng đủ mọi khoản trước khi chốt giá bán lẻ.

Kinh nghiệm chúng tôi rút ra là nên cộng thêm khoảng 10 đến 15 phần trăm dự phòng vào giá vốn. Khoản này bù cho hàng lỗi, chậm chuyến hoặc tỷ giá biến động. Cách làm đơn giản nhưng giúp nhiều khách tránh được cảnh bán cả tháng mà không biết lời lỗ ở đâu.

Từ nhập hàng đến bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử

Nhập được hàng tốt mới chỉ là một nửa chặng đường. Nửa còn lại nằm ở cách đưa sản phẩm đến tay người mua qua các kênh thương mại điện tử.

Chúng tôi thấy nhiều shop nhập hàng rất tốt nhưng loay hoay ở khâu bán. Chụp ảnh, viết mô tả và chọn nền tảng đều cần công sức không kém việc tìm nguồn hàng. Có bạn chọn bán trên sàn, có bạn đầu tư website riêng để chủ động hơn về thương hiệu và dữ liệu khách. Với những ai muốn tiếp cận người đang có nhu cầu tìm mua, chạy quảng cáo Google Shopping cũng là hướng khá hiệu quả, đặc biệt với mặt hàng có hình ảnh bắt mắt và giá cạnh tranh.

Dù chọn kênh nào, hiểu rõ dòng tiền, vòng quay hàng tồn và chi phí vận chuyển vẫn là yếu tố quyết định lợi nhuận. Chúng tôi thường khuyên khách ghi chép cẩn thận từng đơn trong ít nhất ba tháng đầu. Việc này giúp nhìn ra mặt hàng nào bán chạy thật sự, mặt hàng nào chỉ đang chiếm diện tích kho.

Những rủi ro thường gặp và cách chúng tôi xử lý

Không có hành trình nhập hàng nào hoàn toàn suôn sẻ. Chúng tôi đã gặp đủ loại tình huống: hàng về sai mẫu, chậm tiến độ, hay đơn vị vận chuyển làm thất lạc cả kiện.

Với hàng sai mẫu, việc đầu tiên là ghi hình lại toàn bộ quá trình mở kiện ngay khi nhận hàng. Đây là bằng chứng quan trọng để khiếu nại với nhà cung cấp hoặc đơn vị vận chuyển. Chúng tôi luôn nhắc khách đừng bỏ bước này, dù hơi mất thời gian.

Với chậm tiến độ, bên mình thường khuyên lên kế hoạch nhập hàng trước các dịp cao điểm ít nhất hai đến ba tuần. Mùa lễ, mùa khai giảng hay cận Tết luôn khiến hàng dồn ứ tại kho trung chuyển. Chủ động về thời gian giúp bạn không bị thiếu hàng đúng lúc cần bán nhất.

Lời kết

Nhìn lại chặng đường đồng hành cùng nhiều chủ shop nhỏ, chúng tôi tin rằng kinh nghiệm mua sắm, nhập hàng và thương mại điện tử không đến từ vài bài hướng dẫn trên mạng. Nó đến từ những lần va vấp thực tế, từ mỗi đơn lỗi hay mỗi lần chậm tiến độ mà bạn buộc phải tìm cách xử lý.

Chúng tôi mong bài viết này giúp bạn rút ngắn thời gian học hỏi và tránh bớt những sai lầm mà khách hàng của mình từng trải qua. Nếu đang chuẩn bị bước vào nhập hàng và kinh doanh online, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: kiểm tra kỹ nguồn hàng, đặt thử trước khi đặt lớn, và giữ thói quen ghi chép để việc kinh doanh phát triển bền vững theo thời gian.